ŚWIATOWY DZIEŃ AUTYZMU

Światowy Dzień Autyzmu, obchodzony corocznie 2 kwietnia, ma na celu zwiększenie świadomości na temat autyzmu, wspieranie osób z tego spektrum oraz promowanie ich integracji w społeczeństwie. Został ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 2007 roku, a jego celem jest zwrócenie uwagi na potrzeby osób z autyzmem i ich rodzin, a także na wyzwania, które stoją przed nimi w codziennym życiu.

Dzień ten ma także na celu zwrócenie uwagi na różnorodność autyzmu, ponieważ spektrum autyzmu obejmuje szeroki zakres trudności i potrzeb – od łagodniejszych przypadków, takich jak zespół Aspergera, po bardziej złożone formy, które mogą wymagać intensywnego wsparcia. Ważnym aspektem Światowego Dnia Autyzmu jest zmiana postrzegania tej diagnozy w społeczeństwie oraz walka ze stereotypami i uprzedzeniami.

Autyzm to zaburzenie rozwojowe, które wpływa na sposób, w jaki osoba myśli, komunikuje się, postrzega świat i nawiązuje relacje z innymi. Jest częścią tzw. spektrum autyzmu (autyzm jest zbiorem różnorodnych objawów i trudności), co oznacza, że osoby z autyzmem mogą mieć bardzo różne doświadczenia i potrzeby – od łagodniejszych przypadków po bardziej złożone.

„Wprowadzenie do Autyzmu: Zrozumienie, Wyzwania i Wsparcie”

Główne cechy autyzmu to:

  1. Trudności w komunikacji – osoby z autyzmem mogą mieć problemy z werbalnym lub niewerbalnym porozumiewaniem się. Mogą nie rozumieć gestów, mimiki czy tonu głosu innych osób, co utrudnia im interakcje społeczne.
  2. Problemy w nawiązywaniu relacji społecznych – osoby z autyzmem mogą mieć trudności w rozumieniu norm społecznych i reagowaniu na zachowania innych. Często wolą być same lub mają trudności w budowaniu przyjaźni i związków.
  3. Powtarzające się zachowania i zainteresowania – osoby z autyzmem mogą wykazywać tendencję do wykonywania tych samych czynności w określony sposób, np. powtarzanie tych samych słów, gestów, czynności. Mogą także mieć bardzo wąskie, intensywne zainteresowania, które skupiają całą ich uwagę.
  4. Potrzeba rutyny i przewidywalności – zmiany w codziennej rutynie mogą być dla osoby z autyzmem bardzo stresujące. Często preferują stały porządek i przewidywalność, a niespodziewane zmiany mogą wywoływać niepokój.

Częstość występowania autyzmu

  • Światowa statystyka: Na całym świecie, zgodnie z danymi Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), autyzm dotyczy około 1 na 100 osób. Jednak w niektórych krajach, takich jak USA, wskaźnik diagnozowania jest wyższy i wynosi około 1 na 36 dzieci, według raportu Centers for Disease Control and Prevention (CDC) z 2023 roku.
  • W Polsce: Szacuje się, że w Polsce autyzm może dotyczyć około 1 na 100 dzieci, ale wiele przypadków jest nadal niezdiagnozowanych, szczególnie w mniej rozwiniętych obszarach.

 Płeć

  • Autyzm występuje częściej u chłopców niż u dziewcząt. W zależności od regionu, stosunek chłopców do dziewcząt wynosi około 4:1.
  • U dziewcząt objawy autyzmu często bywają mniej wyraźne, co może prowadzić do opóźnionych diagnoz.

Zróżnicowanie w spektrum

  • Autyzm jest zaburzeniem spektrum. Oznacza to, że osoby z autyzmem mogą różnić się znacznie pod względem nasilenia objawów, od osób, które mogą prowadzić w miarę normalne życie, po osoby, które wymagają intensywnego wsparcia w codziennym funkcjonowaniu.
  • Zespół Aspergera jest częstym przypadkiem w spektrum, charakteryzującym się wyższym poziomem intelektualnym, choć osoby te często mają trudności w relacjach społecznych.

 Wzrost liczby diagnoz

W ostatnich dekadach zauważalny jest wzrost liczby diagnozowanych przypadków autyzmu. Jednym z powodów jest większa świadomość społeczna, lepsza diagnostyka oraz rozszerzenie kryteriów diagnozowania, ale może to również wskazywać na rzeczywisty wzrost liczby przypadków.



Diagnostyka

Wzrost świadomości społecznej i dostępność lepszych narzędzi diagnostycznych sprawiają, że więcej osób (w tym dorosłych) jest diagnozowanych, a dzieci                 otrzymują diagnozy w młodszym wieku.

W Promyku wykonujemy diagnozę pod katem autyzmu. Pokazujemy krok po kroku co zrobić po diagnozie. Dajemy informację o lekarzu psychiatrze oraz pomagamy zorganizować terapię dla dziecka i wsparcie dla rodzica. 

Przyczyny autyzmu

  • Genetyka odgrywa kluczową rolę w autyzmie – badania wykazują, że osoby  z rodzinną historią autyzmu są bardziej narażone na rozwój tego zaburzenia.
  • Czynniki środowiskowe: Mimo że nie ma jednoznacznych dowodów na to, że czynniki środowiskowe powodują autyzm, niektóre badania sugerują, że takie czynniki jak infekcje wirusowe w czasie ciąży, zanieczyszczenia środowiskowe czy niektóre substancje chemiczne mogą mieć wpływ na rozwój zaburzenia.
  • Diagnostyka wczesnodziecięca: Wczesna diagnoza jest kluczowa, ponieważ umożliwia wcześniejsze rozpoczęcie terapii, co może znacząco poprawić jakość życia osób z autyzmem.

Społeczne wyzwania

  • Osoby z autyzmem często napotykają na trudności w integracji społecznej, w tym na trudności w nawiązywaniu relacji, rozumieniu norm społecznych i wyrażaniu emocji.
  • Praca zawodowa: Choć wiele osób z autyzmem może pracować w różnych zawodach, wyzwaniem są często kwestie związane z adaptacją do pracy w tradycyjnym środowisku biurowym. Z tego powodu tworzenie inkluzyjnych miejsc pracy, które dostosowują się do potrzeb osób z autyzmem, staje się coraz bardziej istotne.

Pomoc i wsparcie

  • Wczesna terapia, taka jak terapia behawioralna, terapia mowy czy terapia zajęciowa, może znacząco poprawić zdolności komunikacyjne i społeczne osób z autyzmem.
  • Wiele osób z autyzmem może prowadzić niezależne życie dzięki odpowiedniemu wsparciu, edukacji specjalistycznej oraz programom, które rozwijają ich umiejętności społeczne i zawodowe.

Zwiększenie świadomości

Z okazji Światowego Dnia Autyzmu (2 kwietnia) organizowane są kampanie mające na celu zwiększenie świadomości na temat autyzmu i promowanie akcji wspierających osoby z autyzmem, takie jak np. akcja „Na niebiesko” – noszenie niebieskich ubrań i akcesoriów w celu zwrócenia uwagi na potrzeby osób z autyzmem.

Te statystyki i fakty podkreślają, jak różnorodne i złożone jest zaburzenie, jak ważne jest wsparcie w edukacji i terapii, a także jak istotne są działania mające na celu zwiększenie świadomości społecznej i integracji osób z autyzmem w różnych aspektach życia.

Akcja „Na niebiesko” to jedna z najbardziej rozpoznawalnych inicjatyw związanych z obchodami Światowego Dnia Świadomości Autyzmu, który przypada na 2 kwietnia. Celem tej kampanii jest zwiększenie świadomości na temat autyzmu oraz wyrażenie solidarności z osobami z tego spektrum.

 

Wyzwania związane z autyzmem:

  1. Trudności w komunikacji:
    • Problemy z mową: Osoby z autyzmem mogą mieć trudności z wyrażaniem swoich myśli słowami. W zależności od stopnia nasilenia zaburzenia, może to obejmować zarówno brak mowy, jak i problemy z płynnością mowy czy używaniem odpowiednich słów w kontekście społecznym.
    • Komunikacja niewerbalna: Osoby z autyzmem mogą nie rozumieć lub nie reagować na gesty, mimikę, ton głosu czy postawę ciała innych osób, co sprawia, że ich interakcje społeczne mogą być trudne do nawiązania.
  2. Trudności w interakcjach społecznych:
    • Problemy w rozumieniu norm społecznych: Osoby z autyzmem mogą mieć trudności w rozumieniu, jak zachować się w danej sytuacji społecznej, co prowadzi do niezręczności lub nieporozumień.
    • Izolacja społeczna: Ze względu na trudności w nawiązywaniu relacji, osoby z autyzmem mogą czuć się wykluczone lub izolowane od innych, co może prowadzić do poczucia samotności.
  3. Powtarzające się zachowania:
    • Osoby z autyzmem często wykazują powtarzające się czynności (np. machanie rękami, bujanie się, powtarzanie słów), które pomagają im radzić sobie z lękiem, stresem lub po prostu stanowią sposób wyrażania siebie.
    • Często mają również wąskie zainteresowania, które mogą być intensywne, ale bardzo ograniczone do jednego tematu, np. historia kolei, matematyka czy rysowanie.
  4. Problemy sensoryczne:
    • Osoby z autyzmem mogą mieć nadwrażliwość lub niewrażliwość na bodźce sensoryczne. Na przykład mogą reagować silnie na głośne dźwięki, światło, zapachy, dotyk, lub mogą szukać intensywnych wrażeń sensorycznych, co może prowadzić do trudności w funkcjonowaniu w zwykłych warunkach.
  5. Trudności w adaptacji do zmian:
    • Osoby z autyzmem mogą być bardzo przywiązane do swojej rutyny. Zmiany w codziennej strukturze dnia, nagłe przeprowadzki czy nowe środowiska mogą wywoływać silny stres, niepokój lub frustrację.

Wsparcie dla osób z autyzmem:

Na terenie Promyka dzieci z diagnozą autyzmu otrzymują pełne wsparcie terapeutyczne w bezpiecznej i miłej atmosferze.